Wielu narzeczonych, planując ślub kościelny, zastanawia się, czy sakrament bierzmowania jest bezwzględnym wymogiem. Ta wątpliwość jest naturalna, biorąc pod uwagę różnorodność praktyk duszpasterskich. W tym artykule rozwieję wszelkie niejasności, wyjaśniając, co na ten temat mówi prawo kanoniczne, dlaczego Kościół zaleca bierzmowanie i jakie kroki należy podjąć, jeśli brakuje Wam tego sakramentu.
Bierzmowanie do ślubu kościelnego: zalecenie, a nie bezwzględny warunek ważności małżeństwa
Zgodnie z Kanonem 1065 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego, katolicy, którzy nie przyjęli bierzmowania, powinni je przyjąć przed zawarciem małżeństwa, "gdy jest to możliwe bez poważnej niedogodności". Kluczowe jest tutaj słowo "powinni", które jasno wskazuje na silne zalecenie, a nie na bezwzględny nakaz. To oznacza, że brak bierzmowania nie stanowi przeszkody zrywającej, która unieważniałaby sakrament małżeństwa.
Mimo że prawo kanoniczne nie stawia bierzmowania jako warunku koniecznego dla ważności ślubu, w praktyce duszpasterskiej w Polsce wielu kapłanów nalega na jego przyjęcie przed ślubem. Wynika to przede wszystkim z troski o pełne przygotowanie duchowe narzeczonych do życia w sakramentalnym związku. Z mojego doświadczenia wiem, że postawa proboszcza może być różna od elastycznej, po bardzo wymagającą, dlatego tak ważna jest otwarta komunikacja.
Chcę to podkreślić z całą mocą: ślub kościelny zawarty bez bierzmowania jest ważny w świetle prawa kanonicznego. Jeśli więc jeden z narzeczonych lub oboje nie są bierzmowani, nie ma to wpływu na ważność samego sakramentu małżeństwa.
Dlaczego Kościół zaleca bierzmowanie przed ślubem?
Sakrament bierzmowania jest postrzegany jako dopełnienie wtajemniczenia chrześcijańskiego i sakrament dojrzałości w wierze. To moment, w którym ochrzczeni są umacniani Duchem Świętym, aby mogli pełniej świadczyć o swojej wierze i żyć nią w codziennym życiu.
Dary Ducha Świętego, udzielane w sakramencie bierzmowania, mają za zadanie umacniać małżonków w budowaniu chrześcijańskiej rodziny. Mają wspierać ich w trudnościach, pomagać w wychowywaniu dzieci w wierze i dawać świadectwo wiary w świecie. To duchowe wsparcie jest niezwykle cenne w życiu małżeńskim.
Podsumowując, bierzmowanie jest sakramentem, który zamyka etap wtajemniczenia chrześcijańskiego, dając pełnię uczestnictwa w życiu Kościoła. Kościół, zalecając go przed ślubem, pragnie wyposażyć narzeczonych w jak najwięcej łask do budowania trwałego i świętego związku.
Przeczytaj również: Ślub cywilny: Świadkowie dane, dokumenty, formalności bez stresu
Co zrobić, gdy nie masz bierzmowania, a planujesz ślub kościelny?
Pierwszy krok: szczera rozmowa z proboszczem
Najważniejszym i pierwszym krokiem jest jak najwcześniejsze skontaktowanie się z proboszczem parafii, w której planujecie ślub najlepiej rok przed planowaną datą. Otwarta i szczera rozmowa o braku bierzmowania pozwoli na ustalenie dalszych kroków i uniknięcie niepotrzebnego stresu w późniejszym czasie.
Przygotowanie do bierzmowania dla dorosłych
Większość diecezji w Polsce organizuje specjalne, często skrócone kursy przygotowawcze do bierzmowania dla dorosłych. Takie przygotowania mogą trwać od kilku spotkań do 2-3 miesięcy, w zależności od diecezji i parafii. Są one dostosowane do potrzeb osób dorosłych i ich możliwości czasowych.
Do przystąpienia do bierzmowania potrzebne są następujące dokumenty:
- Metryka chrztu (z parafii, w której przyjęliście chrzest).
- Informacja o bierzmowaniu zostanie później odnotowana na świadectwie chrztu.
Warto wiedzieć, że przygotowania dla dorosłych zazwyczaj nie mają formy formalnego egzaminu. Są to raczej spotkania formacyjne, mające na celu pogłębienie wiary, zrozumienie znaczenia sakramentu oraz świadome podjęcie decyzji o jego przyjęciu.
Gdy czas nagli lub istnieją inne przeszkody
Jeśli macie niewiele czasu do ślubu i przyjęcie bierzmowania w tradycyjny sposób jest niemożliwe, kluczowa jest ponowna, szczera rozmowa z proboszczem. W takich sytuacjach często możliwe jest uzyskanie zgody na ślub z jednoczesnym zobowiązaniem do przyjęcia bierzmowania w późniejszym terminie. To rozwiązanie jest stosowane, aby nie opóźniać zawarcia sakramentu małżeństwa.
Prawo kanoniczne mówi o "poważnej niedogodności", która może usprawiedliwić odstąpienie od natychmiastowego przyjęcia bierzmowania. Choć termin ten nie jest precyzyjnie zdefiniowany, w praktyce może oznaczać sytuacje takie jak:
- Krótki czas do ślubu, uniemożliwiający odbycie pełnych przygotowań.
- Pobyt za granicą i przyjazd do Polski jedynie na ceremonię ślubną.
- Inne poważne przeszkody życiowe, które obiektywnie uniemożliwiają przyjęcie sakramentu przed ślubem.
Ważne jest, aby w rozmowie z proboszczem przedstawić swoją sytuację w sposób rzeczowy i szczery, koncentrując się na realnych przeszkodach. Nie chodzi o szukanie wymówek, ale o przedstawienie faktycznych trudności, które uniemożliwiają przyjęcie sakramentu przed ślubem.
Zgoda proboszcza jest w tej sytuacji kluczowa i, jak wspomniałam, często wiąże się z pisemnym zobowiązaniem do przyjęcia sakramentu w późniejszym terminie. Warto pamiętać, że wymogi dotyczące bierzmowania są takie same zarówno dla ślubu kościelnego, jak i konkordatowego, ponieważ oba są tym samym sakramentem małżeństwa w świetle prawa Kościoła.
W niektórych diecezjach, w przypadku braku bierzmowania, może być wymagana dyspensa od biskupa. Zazwyczaj jest to jednak formalność, którą załatwia proboszcz, a nie narzeczeni osobiście. Nie należy się tym martwić, gdyż ksiądz parafialny przeprowadzi Was przez całą procedurę.
Niezależnie od podjętej decyzji, brak bierzmowania oraz ewentualne zobowiązanie do jego przyjęcia lub uzyskana dyspensa zostaną odnotowane w dokumentach parafialnych dotyczących ślubu. To standardowa procedura, która zapewnia transparentność i zgodność z przepisami kanonicznymi.
Zachęcam Was, abyście potraktowali przygotowania do bierzmowania nie jako przykry obowiązek, ale jako wartościowy czas dla Waszego związku. To okazja do wspólnego duchowego rozwoju, pogłębiania wiary i lepszego zrozumienia sensu sakramentu małżeństwa. Może to być piękny element Waszych przygotowań do wspólnego życia.
Pamiętajcie, że przyjęcie sakramentu bierzmowania powinno być świadomą decyzją, wynikającą z Waszej wiary i pragnienia pełniejszego uczestnictwa w życiu Kościoła, a nie jedynie spełnieniem formalnego wymogu przed ślubem.
